دستورالعمل بازرسی از دفاتر قانونی و نحوه محاسبه حق بیمه آن

بخشنامه شماره ۱۱ جدید درآمد

به منظور ایجاد وحدت رویه، جلوگیری از اعمال سلیقه در انجام بازرسی از دفاتر قانونی و تسهیل محاسبه حق بیمه بر

اساس گزارش بازرسی دفاتر قانونی این بخشنامه جایگزین بخشنامه ۱۱۲ درآمد میگردد و در این راستا کلیه اشخاص

حقوقی (باستثنای پیمانکاران و مهندسین مشاور که حق بیمه قراردادهای آنها مطابق مواد ۳۸ و ۴۱ قانون دریافت  و مفاصا حساب

صادر می گردد با رعایت مفاد این بخشنامه مشمول بازرسی از دفاتر قانونی قرار می گیرند. بدیهی است شمول اشخاص حقوقی به

انجام بازرسی از دفاتر قانونی ، موجب عدم بازرسی کارگاهی از آنها نشده و می بایستی از کارگاههای دارای شخصیت حقوقی که تا

 ۵۰ نفر کارگر دارند همانند کارگاههای صنفی مرتباً بازرسی کارگاهی بعمل آید.

بخش اول:نحوه درخواست بازرسی از دفاتر قانونی

بخش دوم:اقدامات اولیه واحد بازرسی دفاتر قانونی

بخش سوم:نحوه رسیدگی به دفاتر و اسناد

بخش چهارم:معرفی و نحوه استفاده از کاربرگها و ارائه گزارش بازرسی از دفاتر قانونی

بخش پنجم:اقدامات موسسه حسابرسی و اداره کل استان پس از دریافت گزارش بازرسی از دفاتر قانونی

بخش ششم:اقدامات واحد درخواست کننده پس از دریافت گزارش بازرسی از دفاتر قانونی

بخش هفتم: سایر موارد

۱- درخواست انجام بازرسی از دفاتر قانونی طی فرم شماره یک پیوست توسط شعب یا نمایندگیهائی که کارگاه در محدوده آن قرار دارد صورت میگیرد.در مواردی که به  تشخیص واحدهای ستادی یا اداره کل استان ذیربط انجام بازرسی انجام بازرسی از دفاتر شخص حقوقی ضروری تشخیص داده میشود مراتب مستقیماً به موسسه حسابرسی یا اداره کل استان مربوطه اعلام میشود.

۲- فرم شماره یک در دو نسخه تهیه ، نسخه اول به واحد انجام دهنده بازرسی از دفاتر قانونی و نسخه دوم در پرونده مطالباتی ضبط میشود.

۳- حتی الامکان سعی شود اطلاعات مندرج در فرم ، بطور کامل و دقیق و باستناد پرونده مطالباتی و عندالزوم با استعلام از شخص حقوقی تکمیل شود.

واحد بازرسی دفاتر قانونی (موسسه حسابرسی تامین اجتماعی،اداره کل استان و…) پس از دریافت درخواست بازرسی باید به ترتیب ذیل عمل نماید.

۱-اولویت بندی بازرسی از دفاتر قانونی شخص حقوقی که با توجه به درخواست واحدهای ستادی و اطلاعات مندرج در درخواستهای واصله از شعب و نمایندگیها به ترتیب زیر میباشد:

الف- دستورات مدیر عامل،معاونتهای امور استانها و فنی و درآمد و ادارات کل استان

ب – صدور مفاصا حساب نقل و انتقال

ج – شرکتها و موسسات در حال تصفیه، انحلال و ورشکسته

د – قرار هیاتهای تشخیص مطالبات ، تجدید نظر و بدوی

ه – صدورمفاصا حساب بخشنامه ۱/۱۴۹ درآمد

و- سایر موارد

۲- ارسال نامه به شخص حقوقی طبق فرم شماره ۲ پیوست  بهمراه پرسشنامه (طبق نمونه پیوست فرم شماره ۲) جهت کسب اطلاعات مربوط به اسناد و دفاتر قانونی شخص حقوقی و برنامه ریزی جهت بازرسی از آنها

۳- دریافت پاسخ نامه و پرسشنامه تکمیل شده از شخص حقوقی بهمراه سایر مدارک درخواستی طبق نامه ارسالی موضوع بند ۲٫

۴- چنانچه با بررسی مدارک و اطلاعات دریافتی از کارفرما (موضوع بند ۳) احراز شود که شرکت فاقد دفاتر قانونی و یا فاقد دفاتر قانونی نوشته شده و … میباشد که منجر به محدودیت رسیدگی میگردد مراتب مستقیماً به واحد درحواست کننده اعلام میگردد.

۵- صدور حکم بازرسی با تعیین سرپرست کار بر اساس اطلاعات واصله به موجب بند ۳ طبق فرم شماره ۳ پیوست.

۶- در مواردیکه امکان بازرسی از دفاتر قانونی شخص حقوقی در محل شرکت توسط بازرسان وجود نداشته باشد رسیدگی به دفاتر قانونی و اسناد و مدارک در محل موسسه حسابرسی یا اداره کل استان بلامانع خواهد بود.

۷- چنانچه کارفرما پرسشنامه و مدارک درخواستی موضوع بند ۲ را ظرف مهلت تعیین شده به واحد رسیدگی کننده تسلیم نکند، واحد رسیدگی کننده ( موسسه حسابرسی تامین اجتماعی یا اداره کل استان ) باید بازرسان خود را با صدور حکم جهت انجام بازرسی و تهیه گزارش به شرکت اعزام نماید.

۱-اقدامات لازم پس از صدور حکم

پس از صدور حکم توسط واحد مربوطه سرپرست کار باتفاق بازرسان باید به شخص حقوقی مراجعه و اقدامات ذیل را انجام دهند:

۱-۱- بررسی اولیه دفاتر ابرازی از نظر مربوط بودن آنها به شرکت مورد رسیدگی و سالهای مورد درخواست ، سالم بودن پلمب دفاتر ابرازی ، تاریخ اخذ و پلمب دفاتر ، بدیهی است سالم نبودن پلمب دفاتر ابرازی و تاخیر در اخذ و پلمب آنها ، مانع از رسیدگی نبوده و می بایستی ضمن رسیدگی دفاتر و استخراج هزینه ها وفق این بخشنامه سالم نبودن پلمب و تاخیر در اخذ پلمب در گزارش ذکر گردد.

۲-۱- انطباق تراز آزمایشی قبل از بستن حسابها پس از کنترل جمع با مانده حسابها در دفتر کل و انطباق جمع گردش حسابها با دفاتر روزنامه سال مورد درخواست .

۳-۱- با توجه به اینکه همواره دفاترقانونی (روزنامه و کل ) شخص حقوقی مبنای رسیدگی میباشد، لذا چنانچه در تمام و یا تعدادی از سالهای مورد درخواست دفاتر روزنامه و کل ارائه نگردد و یا شرح مندرج در دفاتر گویا نباشد و اسناد مربوطه ارائه نشود ضروری است حسب مورد اظهار نامه مالیاتی و تراز آزمایشی قبل از بستن حسابهای سال مربوطه اخذ و گزارش لازم مبنی بر عدم امکان رسیدگی تهیه گردد.

۲- سرفصلهای مورد رسیدگی

بدلیل تفاوت در سیستم حسابداری شرکتها و نیز عدم الزام به رعایت اصول و ضوابط متداول حسابداری در غالب شرکتهای بخش خصوصی ، مبالغ پرداختی به عنوان اقلام مشمول حق بیمه تحت عناوین متفاوت و بعضاً نا متجانس در سر فصلها و حسابها ثبت می گردد. لذا ضرورت دارد کلیه سرفصلهائی که احتمال دارد حقوق و مزایا ویا سایر هزینه های مشمول حق بیمه در آنها مستتر باشد مورد رسیدگی قرار گیرد. در این راستا جهت استفاده مناسب از وقت و تسریع در استخراج هزینه ها می بایستی به ترتیب زیر عمل شود:

۱-۲- در مورد سرفصلهایی که در آنها حقوق و مزایا و یا سایر مزایا و هزینه های مشمول حق بیمه مستتر است می بایستی کلیه هزینه های مندرج در سرفصل استخراج و حسب مورد در کاربرگهای مربوطه و به شرح زیر ثبت شود:

۱-۱-۲- اسنادی که در آنها حقوق و مزایا یا هزینه های مشمول حق بیمه مستتر است به تفکیک و با قید شماره و تاریخ سند و تفکیک اقلام مشمول و غیر مشمول با توجه به ماهیت آنها در ستونهای مربوطه در کاربرگ ثبت شود.

۲-۱-۲- اسنادی که در آنها حقوق و مزایا و یا سایر هزینه های مشمول حق بیمه مستتر نیست می بایستی بصورت جمع و بطور یکجا در کاربرگ مربوطه ثبت نمود که در اینصورت در ستون ملاحظات کاربرگ توضیح داده می شود.

۳-نحوه تلخیص حقوق،مزد و مزایا و سایر هزینه های مشمول حق بیمه

۱-۳- کلیه وجوه نقدی که به افراد (کارکنان) پرداخت می شود باستثنای باز خرید ایام مرخصی ، کمک عائله مندی طبق ماده ۸۶ قانون تامین اجتماعی ، هزینه سفر و فوق العاده ماموریت ، عیدی ، حق همسرکه به موجب قانون نظام هماهنگ پرداخت به کارکنان تابع قانون مذکور پرداخت می شود، پاداش افزایش تولید، کمک هزینه مسکن و خواروبار در ایام بیماری ، حق شیر ف پاداش نهضت سواد آموزی ، حق تضمین (کسر صندوق)، خسارت اخراج و مزایای پایان کار مشمول حق بیمه می باشد ، لذا در استخراج اقلام مشمول رعایت نکات زیر ضروری است:

۱-۱-۳- حداکثر سقف حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه سنواتی در مورد پرداختی به کارکنان در صورت اثبات برای بازرس می بایستی رعایت شود.

۲-۱-۳- چنانچه برخی از کارکنان مانند بازنشستگان و شاغلین کشوری و لشگری مشمول قانون تامین اجتماعی نباشند می بایستی مدارک قابل استناد از قبیل احکام بازنشستگی و استخدامی کشوری و لشگری و … اخذ و ضمیمه کاربرگ مربوطه شده و اقلام پرداختی به آنان نیز در ستون غیر مشمول ثبت گردد.

۲-۳- کلیه وجوهی که باستناد قراردادهای منعقده به اشخاص حقیقی و حقوقی پرداخت شده است می بایستی با اخذ یک نسخه از قرارداد و ضمیمه نمودن آن به کاربرگ با توجه به مفاد قرارداد و بر مبنای اینکه مصالح  بعهده واگذارنده کار(دستمزدی) و یا مصالح بعهده پیمانکار (دستمزد و مصالح ) است طبق بخشنامه های ۱۴۹ و ۱/۱۴۹ درآمد و دستور اداری مورخ ۲۶/۱۰/۷۶ (موضوع لغو بخشنامه ۱۰۸ درآمد) مشمول کسر حق بیمه قرار میگیرد و به ترتیب در ستونهای پیش بینی شده در کاربرگ ثبت میشود. توجه خواهند داشت مبالغی که مفاصا حساب از سازمان دریافت و ضمیمه سند میباشد لازم است در ستون غیر مشمول ثبت و در ملاحظات به شماره و تاریخ مفاصا حساب اشاره و تصویر مفاصا حساب نیز ضمیمه کاربرگ شود.

۳-۳- در مورد وجوه پرداختی به اشخاص حقیقی و حقوقی و کارگاههای صنفی ، صنعتی و فننی که فاقد قرارداد میباشد می بایستی اقلام استخراجی با رعایت جدول ذیل در ستونهای مربوطه در کاربرگ شماره ۲ و سپس به کاربرگ نهایی منتقل شود.

توجه۱: تعریف فاکتور یا صورتحساب رسمی ،عبارتست از برگه ای که دارای مشخصات هویتی کامل ، شامل نام و نشانی و نوع فعالیت،و امضا یا مهر صادر کننده بوده و در زمان رسیدگی ضمیمه سند و قابل بررسی باشد بنابراین فاکتورها یا صورتحسابهایی که این مشخصات را نداشته یا بعداً ارائه شوند را نمی توان بعنوان فاکتور یا صورتحساب رسمی پذیرفت.

توجه ۲: چنانچه مبالغی به افراد بازنشسته یا مشمول استخدام کشوری و لشگری و…که از شمول قانون تامین اجتماعی خارج میباشند پرداخت گردد،در ستون غیر مشمول ثبت میگردد(بدیهی است مدارک مربوط به بازنشستگی و…ضمیمه کاربرگ میشود)

دانلود بخشنامه شماره ۱۱ جدید درآمد

%d8%a8%d8%ae%d8%b4%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-11-1-%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af-%d8%af%d8%b1%d8%a2%d9%85%d8%af